Microplastics

Door Marloes van den Bos
Share on facebook
Share on pinterest
Share on linkedin
Share on whatsapp

Wat bedoelen we met microplastics?

Micro plastic, een term die steeds vaker en vaker voorbij komt. Maar wat is micro plastic, waar vinden we het en waarom is het zo slecht?

We kennen allemaal plastic. Het komt in allerlei vormen voor en als je goed om je heen kijkt, dan wordt je er eigenlijk mee omringt op alle mogelijke manieren. Plastic zit zo verweven in onze wereld, dat het lastig is om een wereld zonder plastic voor te stellen.

En toch was die er. 100 jaar geleden zag de wereld er totaal anders uit. In 1909 werd het eerste plastic uitgevonden; bakeliet en vanuit daar zijn er meer kunststoffen ontwikkeld. In 1939 kwam de panty, gemaakt van nylon ter vervanging voor kousen van zijden. Sinds de jaren 40 kwam plastic ook ons huidhouden binnen door middel van o.a. Tupperware. En in de jaren 50 kwam het plastic tasje ter vervanging van papieren tassen. Plastic heeft in de afgelopen honderd jaar ons leven verreikt op veel verschillende manieren.

Om te begrijpen wat het probleem is, moeten we eerst begrijpen wat plastic is, hoe het ontstaat en wat ermee gebeurt zodra wij het weggooien.

Pas in 1909 werd het eerste plastic uitgevonden.

Wat is plastic?

Aardolie
Plastic wordt gemaakt van aardolie. Dat drapperige goedje waar ook benzine van wordt gemaakt en heel veel andere dingen. Onze aardolie voorraad raakt langzaam op. Daarom wordt benzine steeds duurder, omdat de voorraad slinkt. Maar plastic lijkt daarentegen alleen maar goedkoper te worden.

Recyclen
Maar plastic kunnen we toch recyclen? Ja en nee. Niet al het plastic is geschikt voor recyclen en het recyclen van plastic is duurder dan nieuwe produceren. Slecht 9% van het plastic wordt gerecycled. Dat percentage is natuurlijk veel te laag. Vooral als je bedenkt dat plasticfabrikanten verwachten dat hun plasticproductie tegen 2050 verdriedubbeld zal zijn. Waar laten we straks al dat plastic was we niet meer (kunnen) gebruiken?

Wat is plastic?

Plastic probleem, niet ons probleem

Plastic fabrikanten wisten vanaf het begin dat de productie van plastic problemen ging geven, omdat het niet volledig afbreekt. Daarom besloten ze om de verantwoording bij de consument in de schoenen te schuiven. Die koopt immers de producten.

Hoe ze dat doen? Door ons te laten denken dat wij iets kunnen doen. Opruimacties om zwerfvuil te verzamelen, die worden niet georganiseerd door bijvoorbeeld Greenpeace of het WNF, maar door plasticfabrikanten zelf. En terwijl wij plastic flesjes en condooms uit de struiken vissen met een grijparm, gaat de productie van plastic gewoon door. We lossen het probleem niet echt op, maar dweilen met de kraan open.

Afbraak plastic

Tot dus ver hebben we het over plastic gehad, groot plastic. Flesjes, dopjes, broodtrommels, boterhamzakjes, etc. Net als andere materialen breekt plastic af, in steeds kleinere stukjes. Deze kleine stukjes plastic zijn op een bepaald punt zo klein dat ze micro- of zelfs nanoplastic worden genoemd. En hier stopt het. Plastic wordt uiteindelijk microscopisch klein en op die manier blijft het bestaan. Het kan niet verder worden afgebroken en wordt niet opgenomen door organismen om er bouwstenen van te maken of energie uit te halen. Inmiddels is het zo erg dat al het leven in zee plastic in het lichaam heeft, zelfs de kleinste algen. In ons kraanwater zit plastic, omdat het te klein is om gefilterd te worden en nog niet zo lang geleden is er zelfs microplastic gevonden bij zwangere vrouwen in hun placenta. We worden omringt door microplastics. Plastic is een gigantisch groot probleem, maar we zien het niet. 

Bioplastic
De laatste jaren komen er steeds meer alternatieven voor plastic op de markt in de vorm van bioplastic; plastic gemaakt van bijvoorbeeld aardappel of suikerriet in plaats van aardolie.

Op zich is het idee van bioplastic niet nieuw. Voor de oorlog bestond er melksteen of galaliet dat werd gemaakt van warme melk en azijn. Tijdens de oorlog verdween het, omdat melk te kostbaar werd en er betere kunststoffen kwamen.

Bioplastic geeft je het idee dat het een natuurlijk plastic is, dat in de natuur kan afbreken. Het is immers ”bio”, toch? Nou niet helemaal. Grofweg heb je twee soorten bioplastic: biobased plastic is gemaakt van natuurlijke grondstoffen en biologisch afbreekbare of composteerbare plastics. Niet alle biobased plastics zijn biologisch afbreekbaar en niet alle biologisch afbreekbare plastics zijn gemaakt van natuurlijke grondstoffen. Ehh..wat?

Biobased plastic breekt niet of nauwelijks af. Het wordt erg klein, maar wordt niet opnieuw opgenomen in de voedselketen. Het heeft dus het zelfde effect als gewoon plastic, alleen de grondstof is anders.
Biologisch afbreekbaar of composteerbaar plastic breekt wel volledig af, onder de juiste omstandigheden. Als deze omstandigheden niet optimaal zijn, breekt het in veel gevallen erg traag af. Om die reden is het beter om deze plastics niet bij het GFT te doen of op je eigen composthoop te gooien. Maar het mag ook niet bij het plastic afval, omdat het dus afbreekbaar is. Het idee is leuk, maar aan de uitvoering vergt nog wat werk vinden wij.

Bioplastic is op dit moment niet de oplossing voor onze honger naar plastic. Onder andere omdat het dus diverse nadelen kent, maar ook omdat het vooral gebruikt wordt voor eenmalig gebruik. Of je nu een plastic frietbakje weggooit of een bioplastic frietbakje, de impact wordt er niet minder om.

Wat kun jij doen tegen plastic?

Plastic is wat ons betreft het horrorverhaal van de 21e eeuw. Het verleden kunnen we niet meer aanpassen, maar de toekomst wel, door minder plastic te gebruiken en daar kun jij bij helpen.

Kies voor alternatieven, kies voor minder.

Plastic wordt geproduceerd naar aanleiding van vraag en aanbod. De vraag is hoog, dus de productie is ook hoog. Wij als consumenten hebben meer macht dan we denken. Als wij om alternatieven vragen, zal de industrie die uiteindelijk ook gaan bieden.

Kies voor verpakkingen van ander materiaal zoals linnen, (biologisch) katoen, glas, blik of papier. Koop een krop sla in plaats van voorverpakt, kies voor een shampoo bar in plaats van een fles shampoo, kies duurzaamheid boven kortstondig gemak. Door onze vegan cosmetica producten te kopen.

Neem je eigen verpakkingen mee. Steeds meer winkels staan hiervoor open en er zijn ook steeds meer winkels die zich hier zelfs op richten.

Heb jij nog alternatieven voor plastic? Deel ze met ons!

enquête

Doe jij mee aan onze enquête?

Vind je Loofy’s super tof en wil je graag met ons meedenken? Werk dan mee aan onze enquête!

Ben je een fan en wil je graag geïnterviewd worden om ons te helpen? Laat dan hier je mailadres achter en wij nemen contact met je op.

Chat met Dorien
1
Hallo 👋🏼
Mocht je vragen hebben, start dan eenvoudig een whatsapp gesprek met me 🌱